Katowice i Częstochowa: Bezpłatny znaczek IPN z okazji Narodowego Dnia Powstań Śląskich
Katowicki oddział Instytutu Pamięci Narodowej przygotował wyjątkową pamiątkę z okazji nadchodzącego Narodowego Dnia Powstań Śląskich. Mieszkańcy regionu będą mogli bezpłatnie otrzymać pamiątkowy znaczek w formie przypinki, upamiętniający kluczowe wydarzenia związane z powrotem Górnego Śląska do odradzającej się po I wojnie światowej Polski. Akcja dystrybucji unikalnego waloru rozpocznie się już w najbliższy poniedziałek, 15 czerwca 2026 roku.
Pamiątka stanowi bezpośrednie nawiązanie do ustanowionego w 2022 roku święta państwowego, będącego wyrazem hołdu dla powstańców i działaczy plebiscytowych walczących w latach 1919-1921. Datę obchodów wyznaczono na 20 czerwca – dzień, w którym w 1922 roku Wojsko Polskie pod wodzą gen. Stanisława Szeptyckiego oficjalnie wkroczyło do Katowic, przejmując pierwszą z przyznanych stref regionu.
Symbolika i projekt: Orzeł z Gwiazdy Górnośląskiej
Za unikalny projekt graficzny przypinki oraz towarzyszącego jej kartonika odpowiada Aleksandra Korol-Chudy z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach. Każdy detal wizualny niesie za sobą głęboki przekaz historyczny:
- – barwy regionalne: przypinka przedstawia tradycyjnego złotego orła, wywodzącego się bezpośrednio z historycznego herbu książąt opolskich, umieszczonego na klasycznym błękitnym tle.
- – historyczny wzór: sylwetka ptaka charakteryzuje się białą przepaską z krzyżem na piersiach. Wzór ten został zaczerpnięty z Gwiazdy Górnośląskiej – elitarnego odznaczenia, którym honorowano powstańców śląskich za ich zasługi bojowe.
Warto dodać, że identyczny motyw orła z białą przepaską pojawiał się na najważniejszych odznaczeniach pamiątkowych tamtej epoki, w tym na Krzyżu na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi, Odznace Orła Górnośląskiego czy odznakach pułkowych 74. Górnośląskiego Pułku Piechoty. Znak ten zdobił również herb autonomicznego województwa śląskiego w czasach II Rzeczypospolitej oraz naramienniki i patki kołnierzy umundurowania funkcjonariuszy Policji Województwa Śląskiego.
Do każdego znaczka dołączony jest estetyczny kartonik zawierający skondensowany podtekst edukacyjny, wyjaśniający historyczne znaczenie i kontekst narodowego święta.
Gdzie i kiedy można odebrać bezpłatną pamiątkę?
Znaczek jest wydawnictwem całkowicie bezpłatnym i kolekcjonerskim. Akcja dystrybucji pamiątkowych przypinek została zaplanowana na okres od 15 do 19 czerwca 2026 r. (lub do całkowitego wyczerpania przygotowanego przez IPN nakładu).
Przypinki będą wydawane stacjonarnie w dwóch miastach województwa śląskiego:
- 1. Katowice: Przystanek Historia – Centrum Edukacyjne IPN im. Henryka Sławika, mieszczące się przy ul. św. Jana 10.
- 2. Częstochowa: Przystanek Historia – Centrum Edukacyjne IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego, zlokalizowane przy alei Najświętszej Maryi Panny 52.
Z uwagi na ograniczoną liczbę sztuk i wysokie zainteresowanie pamiątkami o tematyce powstańczej w regionie, organizatorzy sugerują, by nie odkładać wizyty w placówkach IPN na ostatnią chwilę.
Projekt znaczka i kartonika: Aleksandra Korol-Chudy z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach
źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów Oddziału IPN w Katowicach