Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia ponownie podnosi kwestię finansowania dróg krajowych w miastach na prawach powiatu, wskazując na narastającą od lat nierównowagę między skalą powierzonych samorządom obowiązków a realnym wsparciem państwa. W przyjętym apelu do Ministra Infrastruktury samorządowcy domagają się systemowych zmian, które - jak podkreślają - mają kluczowe znaczenie nie tylko dla bieżącego utrzymania infrastruktury, ale i funkcjonowania krajowego układu transportowego.
Zgromadzenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii przyjęło apel do Ministra Infrastruktury dotyczący zmiany zasad finansowania dróg krajowych w miastach na prawach powiatu. Samorządowcy zwracają uwagę na narastający od lat problem niedostosowania systemu finansowania do realnych kosztów utrzymania, remontów i inwestycji na tych drogach.
Obecne przepisy nakładają na miasta obowiązek zarządzania drogami krajowymi bez zapewnienia adekwatnego wsparcia finansowego. W praktyce - jak podkreślono w apelu - prowadzi to do coraz większej dysproporcji między potrzebami inwestycyjnymi a możliwościami budżetowymi samorządów.
Problem dotyczy m.in. miast GZM, w tym Chorzowa i Bytomia (DK79) oraz Sosnowca (DK94), gdzie utrzymanie infrastruktury drogowej stanowi istotne obciążenie finansowe.
Zdaniem Zgromadzenia obecny model finansowania jest niewydolny i wymaga systemowych zmian, które zagwarantują stałe środki na realizację zadań związanych z drogami krajowymi. Samorządowcy podkreślają również, że drogi te pełnią nie tylko funkcję lokalną, ale stanowią element krajowego systemu transportowego o znaczeniu strategicznym.
Treść apelu:
APEL ZGROMADZENIA GÓRNOŚLĄSKO-ZAGŁĘBIOWSKIEJ METROPOLII O POTRZEBIE ZMIAN W FINANSOWANIU DRÓG KRAJOWYCH W MIASTACH NA PRAWACH POWIATU
Zgromadzenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii zwraca się z apelem o pilną potrzebę zmian zasad finansowania dróg krajowych w miastach na prawach powiatu, będących w zarządzie prezydentów tych miast (art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Dz. U. z 2025 poz. 889).
Skuteczna realizacja obowiązków ustawowych wymaga zapewnienia miastom na prawach powiatu wsparcia finansowego adekwatnego do powierzonych zadań, obejmujących inwestycje i remonty na drogach krajowych, poprzez systemowe rozwiązania gwarantujące stałe środki na ten cel. Obecnie koszty inwestycji na drogach krajowych są niewspółmiernie wyższe od nakładów na bieżące zarządzanie i utrzymanie dróg krajowych na terenie miast. Przede wszystkim dużym wyzwaniem jest wysoce niezadawalający stan techniczny samych dróg, jak i infrastruktury im towarzyszącej. Wynika to z czasu ich budowy (dekady temu) i z wieloletniej kumulacji natężenia ruchu. Drogi te, prócz głównej roli, jaką jest przenoszenie ruchu tranzytowego, przecinają gęstą strukturę urbanistyczną miast, stając się elementem ich wewnętrznego układu komunikacyjnego.
Od lat obserwowana jest drastycznie narastająca dysproporcja pomiędzy rosnącymi potrzebami inwestycyjnymi i remontowymi a możliwościami finansowymi i organizacyjnymi miast na prawach powiatu. Utrudnia to, a nawet uniemożliwia, prawidłową realizację zadań wynikających z roli zarządcy drogi. Potwierdzają to doświadczenia z terenu GZM, liczącej 13 miast na prawach powiatu i najnowsze przykłady z takich miast jak: Chorzów i Bytom (DK79) oraz Sosnowiec (DK94).
W ocenie Zgromadzenia GZM obecny model finansowania jest niewydolny, a postulowane zmiany są niezbędne dla zapewnienia dalszego, dobrego funkcjonowania krajowych powiązań drogowych rozwoju miast na prawach powiatu. Utrzymanie sprawnej i wydanej przejezdności tych dróg nie stanowi wyłącznie lokalnego obowiązku samorządów, lecz jest elementem krajowego systemu powiązań tranzytowych o strategicznym znaczeniu. Ma to szczególne znaczenie w obecnej sytuacji geopolitycznej w kontekście obronności i przyszłej odbudowy Ukrainy.
Jednocześnie Metropolia deklaruje pełną gotowość do współpracy i dialogu, wyrażając przekonanie, że wypracowane rozwiązania będą optymalne oraz satysfakcjonujące dla wszystkich zainteresowanych samorządów.
Źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów GZM
