Ślōnskō godka na liście UNESCO? Rusza nowa inicjatywa po prezydenckim wecie

Podczas konferencji prasowej Poseł do Parlamentu Europejskiego Łukasz Kohut przedstawił plan, który zakłada podjęcie starań o wpisanie ślōnskij godki na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, a w dalszej perspektywie – na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Choć wokół zaangażowania polityków w sprawy tożsamościowe na Śląsku niezmiennie iskrzy, sama inicjatywa zyskała już poparcie kilkudziesięciu organizacji regionalnych.

Nowy projekt opiera się na przepisach międzynarodowych, a konkretnie na Konwencji UNESCO z 2003 roku w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Droga do globalnego uznania śląskiej mowy jako unikalnego nośnika kultury ma składać się z dwóch kluczowych kroków:

1. 1. Wpis na listę krajową: pierwszym celem jest wprowadzenie języka śląskiego na polską Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.
2. 2. Szturm na globalne UNESCO: po przejściu procedury krajowej, kolejnym etapem ma być wniosek o wpis na globalną Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO.

Wokół pomysłu odbyło się już pierwsze spotkanie robocze, w którym wzięło udział ponad 40 przedstawicieli śląskich organizacji, stowarzyszeń oraz działaczy zaangażowanych w rozwój lokalnej kultury. W najbliższych miesiącach planowane są kolejne szerokie konsultacje, w które włączone zostaną środowiska naukowe oraz kulturalne z całego regionu.

Inicjatorem tych działań jest europoseł Łukasz Kohut, którego aktywność wokół tematu godki regularnie budzi w regionie skrajne emocje – od mocnego poparcia po twardą krytykę i zarzuty o polityczne wykorzystywanie śląskiej tożsamości. Polityk przekonuje jednak, że po zablokowaniu drogi ustawowej w Warszawie, ruch w kierunku UNESCO jest naturalną koniecznością.

– Jak nie drzwiami to oknem! Zapał do działania w naszym środowisku pokazuje, jak kluczowa jest to dla nas sprawa. To kwestia godności i szacunku dla naszej tożsamości. Prezydenckie weto nie zamknęło dyskusji o przyszłości języka śląskiego. Międzynarodowe uznanie ze strony UNESCO byłoby dla nas powodem do dumy i dowodem, że nasze dziedzictwo jest ponadczasowe i ponadpolityczne. Jesteśmy obywatelami Polski, mamy swoje obowiązki, ale chcemy, aby nasze prawa zostały uszanowane. Kadencja Prezydenta trwa 5, maksymalnie 10 lat, a język śląski i śląska tożsamość trwały, trwają i będą trwać – argumentuje Łukasz Kohut.

Według autorów projektu, ewentualny sukces na arenie międzynarodowej dałby śląskim środowiskom silny impuls do tworzenia nowych projektów edukacyjnych i kulturalnych, pozwalając na swobodny rozwój dziedzictwa regionu niezależnie od aktualnych nastrojów politycznych w kraju.

źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów prasowych z konferencji europosła Łukasza Kohuta