Od 1 kwietnia Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu (MGW) funkcjonuje w nowej formule organizacyjnej. Samorząd Województwa Śląskiego przejął rolę głównego podmiotu prowadzącego tę unikatową w skali Europy instytucję. Zmiana ta, poparta porozumieniem z miastem Zabrze, ma otworzyć drogę do wielomilionowych inwestycji oraz walki o wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
99 procent finansowania po stronie regionu
Kluczowym elementem zmian jest nowy podział kosztów utrzymania placówki. Zgodnie z zawartą na czas nieokreślony umową, Województwo Śląskie będzie pokrywać aż 99% wydatków związanych z funkcjonowaniem muzeum. Pozostały 1% pozostaje po stronie Zabrza.
W samym 2026 roku dofinansowanie z budżetu województwa wyniesie co najmniej 17 mln zł. Jak podkreśla prezydent Zabrza, Kamil Żbikowski, zmiana ta wynika z realiów finansowych miasta, ale przede wszystkim z chęci umożliwienia muzeum „gry w wyższej lidze”.
- Sytuacja finansowa miasta zmusiła nas do ograniczenia swojej roli, a jednocześnie chcieliśmy pozwolić muzeum, by mogło się rozwijać. Zaangażowanie województwa umożliwia walkę o większe inwestycje - tłumaczył prezydent Żbikowski, zapewniając jednocześnie, że muzeum na stałe pozostaje w Zabrzu.
Cel: milion turystów i lista UNESCO
Podczas spotkania z pracownikami MGW, marszałek Wojciech Saługa oraz dyrektor Bartłomiej Szewczyk nakreślili ambitną wizję przyszłości. Obecnie muzeum odwiedza blisko pół miliona gości rocznie, jednak nowym celem jest podwojenie tej liczby.
- Muzeum to perełka na mapie województwa i rozpoznawalna marka w Polsce. Musimy zrobić wszystko, by utrzymać to, co mamy, i myśleć o rozwoju - mówił marszałek Saługa. - Wpis na listę UNESCO to szansa na promocję i nowe otwarcie, na które to miejsce bez wątpienia zasługuje.
Misja: ocalić od zapomnienia
Oprócz turystyki, Muzeum Górnictwa Węglowego stawia na swoją misję naukową i dokumentacyjną. Dyrektor Bartłomiej Szewczyk wskazał na kluczowy kierunek działań w najbliższych latach: digitalizację i dokumentowanie likwidowanych kopalń.
- To jest nasza główna misja. Musimy brać udział w tym procesie i upamiętnić to, co odchodzi do przeszłości - podkreślał dyrektor Szewczyk.
Procedury formalne w toku
Przejęcie roli głównego organizatora przez województwo wiąże się także z kwestiami technicznymi. Jak wyjaśniała Joanna Bojczuk, członek Zarządu Województwa Śląskiego, obecnie trwają prace nad nowym statutem jednostki. Dokument trafił już do konsultacji w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Po jego uzgodnieniu, czekają nas sesje Rady Miasta w Zabrzu oraz Sejmiku Województwa Śląskiego, które ostatecznie sformalizują nowe ramy prawne działania muzeum.
Dla turystów i mieszkańców zmiana organizacyjna pozostanie niemal niezauważalna w codziennym funkcjonowaniu obiektu - kierunek rozwoju, unikalna oferta podziemnych tras oraz profesjonalna kadra pozostają filarami zabrzańskiej „perły górnictwa”.
źródło: opracowanie redakcyjne na podstawie komunikatów UM Zabrze oraz UMWS
