Sezon infekcyjny coraz bliżej. Eksperci wskazują, kto jest najbardziej narażony
28 sierpnia 2026
Kamil Janisz
Jeszcze przed jesiennym wzrostem liczby infekcji eksperci zwracają uwagę na profilaktykę grypy, RSV i pneumokoków. Choć możliwości szczepień i ich refundacji są dziś większe, poziom wyszczepialności części grup pozostaje niski. Dotyczy to m.in. seniorów, ale zalecenia przed sezonem 2026/2027 obejmują również dzieci, kobiety w ciąży i dorosłych.
W poprzednim sezonie przeciw grypie zaszczepiło się w Polsce 2,3 mln osób, czyli o ponad pół miliona więcej niż rok wcześniej. Wśród osób po 65. roku życia odsetek zaszczepionych wyniósł jednak około 16 proc. Dla porównania cel Światowej Organizacji Zdrowia dla tej grupy wynosi 75 proc. Przeciw RSV zaszczepiło się natomiast 501 tys. osób w wieku 65 lat i więcej.
Dzieci przed kolejnym sezonem infekcji
Szczególną uwagę eksperci zwracają na najmłodszych. Żłobki, przedszkola i szkoły oznaczają dużą liczbę kontaktów, a tym samym większe możliwości przenoszenia infekcji również na innych członków rodziny.
– Układ odpornościowy dziecka dopiero się kształtuje, a żłobek, przedszkole i szkoła oznaczają dużą liczbę bliskich kontaktów. Dlatego szczepienie najmłodszych ma podwójny wymiar: zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu choroby u dziecka i ogranicza przenoszenie zakażeń do domu – zaznacza dr n. med. Ilona Małecka z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
W przypadku grypy szczepienie jest bezpłatne od ukończenia 6. miesiąca życia do 18 lat i powinno być powtarzane w każdym sezonie. W profilaktyce nastolatków istotne są również szczepienia przeciw HPV. Według przytoczonych danych w połowie 2026 roku ogólny poziom zaszczepienia przeciw HPV wynosił około 17 proc.
Szczepienia w ciąży mogą chronić również dziecko
Osobną grupę stanowią kobiety w ciąży. Rutynowo zalecane są im szczepienia przeciw grypie, krztuścowi i RSV. W dwóch ostatnich przypadkach wytworzone przez organizm matki przeciwciała mogą zostać przekazane dziecku przez łożysko.
Ma to znaczenie szczególnie w pierwszych miesiącach życia, kiedy układ odpornościowy dziecka dopiero się rozwija. Szczepienie przeciw RSV jest zalecane między 24. a 36. tygodniem ciąży, natomiast przeciw krztuścowi między 27. a 36. tygodniem.
Seniorzy nadal szczepią się stosunkowo rzadko
Ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji zwiększa się wraz z wiekiem i występowaniem chorób przewlekłych. Według danych przywoływanych przez ekspertów co najmniej trzy choroby przewlekłe występują u 61,7 proc. osób po 60. roku życia oraz u 77,3 proc. osób w wieku co najmniej 75 lat.
Mimo tego przeciw grypie zaszczepionych jest około 16 proc. seniorów. Standardowe szczepionki przeciw grypie są dla osób po 65. roku życia bezpłatne. Bezpłatne dla tej grupy wiekowej jest również szczepienie przeciw RSV, natomiast osoby w wieku 60–64 lata mogą skorzystać z 50-procentowej refundacji.
– Niska wyszczepialność seniorów nie wynika wyłącznie z braku chęci. To często efekt barier finansowych, logistycznych i informacyjnych – wskazuje prof. Adam Antczak, przewodniczący Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych.
Szczepienia także w aptekach
Zmienia się również sposób organizacji szczepień. Dorośli mogą korzystać z podstawowej opieki zdrowotnej oraz aptecznych punktów szczepień. Od 2026 roku NFZ finansuje w aptekach kwalifikację i wykonanie szczepienia, a umowę z Funduszem ma ponad 2100 aptek.
Jednym z rozwiązań stosowanych w profilaktyce jest także podawanie kilku należnych szczepień podczas jednej wizyty. Od września do grudnia 2025 roku około 26 proc. wizyt szczepiennych w aptekach obejmowało więcej niż jedno szczepienie.
źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych.
Komentarze dla tego wpisu są wyłączone.
