To nie jest zwykły wpis w kalendarzu - to przypomnienie, że nie ma zdrowia bez zdrowia psychicznego. W sobotę, 10 października, obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego, którego tegoroczne hasło brzmi: „Zdrowie psychiczne w sytuacjach kryzysowych”.
O problemie mówimy dzisiaj głośniej i częściej niż kiedykolwiek wcześniej, jednak sama dyskusja to za mało - kluczowa pozostaje uważność na drugiego człowieka, szybka reakcja i wiedza, gdzie szukać wsparcia.
Mówimy o depresji dwa razy częściej, ale uważajmy na dezinformację
Jak wynika z najnowszego raportu Instytutu Monitorowania Mediów, w ciągu roku statystyczny Polak zetknął się z tematem depresji w mediach średnio 116 razy - to ponad dwukrotnie częściej niż dekadę temu. Temat ten przestał być tabu i trafił do codziennych rozmów w pracy, szkołach i domach. O skali zjawiska świadczą też dane ZUS - w 2025 roku Polacy wykorzystali aż 34,1 miliona dni zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych.
Niestety, rosnąca popularność tematu ma też drugą stronę. W sieci i mediach społecznościowych, takich jak TikTok czy Instagram, obok poruszających, prawdziwych historii pojawia się mnóstwo sensacyjnych nagłówków, szkodliwych autodiagnoz i medycznej dezinformacji. Treści generowane przez sztuczną inteligencję oraz obietnice „wyleczenia depresji dietą w parę tygodni” zyskują milionowe zasięgi, stwarzając śmiertelne zagrożenie dla osób, które pod ich wpływem decydują się np. na odstawienie leków.
- Dziś nie wystarczy mówić o depresji często. Trzeba mówić o niej odpowiedzialnie - podkreśla Kaja Matuszak z IMM, zwracając uwagę, że wciąż zbyt mało miejsca w przestrzeni publicznej poświęca się osobie z małych miejscowości, seniorom czy osobom w trudnej sytuacji materialnej.
Cicha walka pod maską uśmiechu. Pytanie "Jak się czujesz?" może uratować życie
Depresja nie zawsze wygląda tak, jak w telewizyjnych spotach. Często kryje się pod maską wyuczonego uśmiechu, dobrych ocen w szkole i wzorowego wykonywania obowiązków.
- Zaczęło się w trzeciej klasie liceum. Nagle pojawiły się myśli rezygnacyjne, czułam po prostu wewnętrzną pustkę. To jak czarna dziura - nie czujesz nic, tylko obojętność wobec przyszłości - opowiada Hanna Andruch, studentka i ambasadorka akcji „Wyprostuj spojrzenie”. - Rodzice myśleli, że stałam się leniwa, a ja udawałam w szkole szczęśliwą, przeżywając w pokoju napady paniki. Słyszałam, że "wystarczy sobie wmówić, że jest lepiej". To bardzo krzywdzące.
Jej historia pokazuje, jak ważna jest rola rówieśników, rodziców i nauczycieli. Zwykłe zainteresowanie, brak oceniania i proste pytanie: „Jak się dzisiaj czujesz?” lub „Czy mogę ci jakoś pomóc?” bywa pierwszym krokiem do przełamania samotności w chorobie.
Jeśli przeżywasz trudności, czujesz brak sił, masz myśli rezygnacyjne lub chcesz pomóc bliskiej osobie w kryzysie - skorzystaj z bezpłatnych i anonimowych numerów pomocowych:
112 numer alarmowy. Zadzwoń, gdy życie lub zdrowie jest bezpośrednio zagrożone i potrzebna jest pilna interwencja służb. Uczeń lub nauczyciel może zgłosić zagrożenie, nie musi czekać, aż zrobi to dorosły.
116 111 bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, dostępny przez całą dobę, siedem dni w tygodniu. Zadzwoń, jeśli przeżywasz trudności, potrzebujesz wsparcia lub rozmowy.
116 123 telefon wsparcia emocjonalnego dla dorosłych.
800 12 12 12 bezpłatny, anonimowy i całodobowy dziecięcy telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka.
800 70 2222 bezpłatny, całodobowy numer centrum wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym.
źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów MEN, Ministerstwa Zdrowia, Compass PR, IMM
