Rada Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk ogłosiła kilka zmian zasad pisowni, które wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku. Termin ten jest odległy, aby umożliwić wszystkim osobom i instytucjom dostosowanie się do nich.
Zmiany ogłoszone w komunikacie prasowym z dnia 10 maja 2024 r. dotyczą niektórych reguł używania wielkich i małych liter, a także pisowni łącznej lub rozdzielnej oraz użycia łącznika. Ich celem jest ujednolicenie zasad i ułatwienie piszącym ich nauczenia się oraz stosowania w praktyce.
Rada nie wprowadziła (i nie zamierza wprowadzać w przyszłości) żadnych zmian podstawowych zasad regulujących oznaczanie w piśmie samogłosek i spółgłosek języka polskiego, na przykład dotyczących stosowania „rz” i „ż”, „ch” i „h” czy „ó” i „u”.
Rada ogłosiła także dokument pt. „Zasady pisowni i interpunkcji polskiej zbierający wszystkie przepisy ortograficzne i interpunkcyjne, jakie będą obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku”. Dokumenty zostały przygotowane przez Zespół ds. Reformy Ortografii RJP kierowany przez prof. dr. hab. Piotra Żmigrodzkiego, a przyjęte przez Radę Języka Polskiego w głosowaniach.
Co zmieni się w polskiej pisowni? To między innymi:
- zapis nazw mieszkańców miast i ich dzielnic, osiedli i wsi, dotychczas pisaliśmy je małymi literami, teraz pisownia dużą literą nie będzie błędna; Będzie zatem "Warszawianin" zamiast "warszawianin".
- wprowadzenie łącznej pisowni członu pół- w wyrażeniach: półzabawa, półnauka; półżartem, półserio; półspał, półczuwał;
- wprowadzenie łącznej pisowni nie- z przymiotnikami i przysłówkami odprzymiotnikowymi bez względu na stopień, a więc także w stopniu wyższym i najwyższym, np. niemiły, niemilszy, nienajmilszy;
- rozdzielna pisownia cząstek -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście ze spójnikami, np. Zastanawiam się, czy by nie pojechać w góry;
- w nazwach obiektów przestrzeni publicznej wprowadzenie pisowni wielką literą stojącego na początku wyrazu aleja, brama, bulwar, osiedle, plac, park, kopiec, kościół, klasztor, pałac, willa, zamek, most, molo, pomnik, cmentarz (przy utrzymaniu pisowni małą literą wyrazu ulica), np. ulica Józefa Piłsudskiego, ale już: Aleja Róż, Plac Zbawiciela, Kościół Mariacki, Zamek Królewski, Most Poniatowskiego, Cmentarz Rakowicki itp.
- wprowadzenie pisowni wielką literą wszystkich członów wielowyrazowych nazw geograficznych i miejscowych, których drugi człon jest rzeczownikiem w mianowniku, typu Morze Marmara, Pustynia Gobi, Półwysep Hel, Wyspa Uznam.
To tylko niektóre wprowadzone zmiany, wszystkie znajdziesz na stronie Rady Języka Polskiego.
