Przemoc wobec seniorów. Cichy dramat za zamkniętymi drzwiami i jak go przerwać

Wstyd, strach przed odwetem, a często źle pojęta lojalność wobec rodziny – to najczęstsze powody, dla których seniorzy cierpią w milczeniu. Dzielnicowy z bieruńskiej komendy spotkał się z mieszkańcami Imielina, by głośno powiedzieć o problemie, który wciąż zbyt rzadko zgłaszany jest służbom. Przemoc domowa to nie tylko siniaki, to także zabieranie emerytury czy zastraszanie „domem starców”.

 

Z policyjnych obserwacji wynika, że wiele starszych osób nie chce przyznać, że we własnym domu czują się zagrożone. Inni widzą niepokojące sygnały u sąsiadów, ale nie wiedzą, jak zareagować. Spotkanie profilaktyczne w Imielinie stało się okazją do przypomnienia, że polskie prawo chroni każdego, bez względu na wiek.

Pięć twarzy przemocy – jak ją rozpoznać?

Przemoc to nie tylko agresja fizyczna. Policjanci wyróżniają kilka form znęcania się nad osobami starszymi, schorowanymi i niepełnosprawnymi, które często przenikają się wzajemnie:

• Przemoc fizyczna: bicie, popychanie, krępowanie, ale także przymusowe podawanie leków uspokajających czy karmienie siłą.
• Przemoc psychiczna: najtrudniejsza do udowodnienia. To wyśmiewanie, obelgi, groźby (np. umieszczenia w placówce opiekuńczej), stała krytyka i izolowanie od znajomych czy reszty rodziny.
• Przemoc ekonomiczna: bardzo powszechna, polega na odbieraniu emerytury, zmuszaniu do zaciągania kredytów dla dzieci czy wnuków, a także wymuszaniu zmian w testamncie lub przepisywaniu mienia.
• Zaniedbanie: to forma przemocy polegająca na zaniechaniu opieki – niedostarczaniu jedzenia, leków, braku higieny czy pozostawianiu bez pomocy w podstawowych potrzebach życiowych.
• Przemoc seksualna: wszelkie niechciane zachowania o charakterze seksualnym, wymuszane siłą lub szantażem.

Dlaczego seniorzy milczą?

Ofiary często obawiają się, że po zgłoszeniu sprawy na Policję ich sytuacja się pogorszy lub zostaną całkowicie sami. Wstyd za zachowanie dzieci czy wnuków bywa silniejszy niż instynkt samozachowawczy. Policjanci podkreślają jednak: brak widocznych śladów na ciele nie oznacza, że przemocy nie ma. Każde zachowanie naruszające godność seniora jest przestępstwem.

Gdzie szukać pomocy?

Jeśli doświadczasz przemocy lub znasz kogoś, kto może być ofiarą:

1. Zadzwoń pod numer alarmowy 112 w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia.
2. Skontaktuj się ze swoim dzielnicowym – to policjant pierwszego kontaktu, który pomoże uruchomić odpowiednie procedury (np. Niebieską Kartę).
3. Niebieska Linia (800 120 002): Ogólnopolskie pogotowie dla ofiar przemocy w rodzinie oferuje bezpłatne wsparcie psychologiczne i prawne.

Pamiętaj: Zgłoszenie przemocy to nie „donosicielstwo”, to ratowanie czyjegoś godnego życia. Seniorzy zasługują na spokój i bezpieczeństwo w swoim domu.