Sezon pasterski w województwie śląskim otwarty. Redyk w Rychwałdzie zainaugurował Rok Górali
W Rychwałdzie na Żywiecczyźnie uroczyście zainaugurowano sezon pasterski 2026. Tegoroczny redyk ma wymiar szczególny – Sejmik Województwa Śląskiego ustanowił bowiem obecny rok Rokiem Górali i Obrzędów Pasterskich. Wydarzenie stało się okazją do wręczenia dotacji na kontynuację wypasu kulturowego oraz promocję beskidzkich tradycji.
Modlitwa, obrzędy i góralski korowód
Uroczystości rozpoczęły się Mszą Świętą w Bazylice św. Mikołaja w Rychwałdzie. Po nabożeństwie kolorowy korowód przeszedł do kosoru, gdzie odbyły się tradycyjne obrzędy pasterskie: liczenie, poświęcenie i okadzanie owiec oraz błogosławieństwo pasterzy i zwierząt. Na błoniach przy bazylice mieszkańcy i goście mogli podziwiać występy kapel góralskich oraz degustować potrawy regionalne. Samorząd regionu podczas uroczystości reprezentowali wicemarszałek Grzegorz Boski oraz przewodniczący Sejmiku Jacek Jarco.
Fotorelacja – Redyk w Rychwałdzie na Żywiecczyźnie. fot. Tomasz Żak / UMWS
Ponad 800 tysięcy złotych na ochronę hal i muraw
Podczas obchodów wręczono umowy w ramach „Wojewódzkiego Programu – Owca Plus do roku 2027”. W konkursie dotyczącym ochrony przyrody i krajobrazu dofinansowano 4 fundacje na łączną kwotę 849 996 zł:
- Beskidy (ochrona hal, łąk i polan): Fundacja Dobry Widok (454 554 zł), Fundacja Pasterstwo Transhumancyjne (266 292 zł) oraz Fundacja na rzecz Rozwoju Owczarstwa (109 152 zł).
- Jura Krakowsko-Częstochowska (ochrona muraw): Fundacja Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturowego (19 998 zł).
Dzięki tym środkom w Beskidach około 20 baców obejmie wypasem ponad 922 hektary hal, wypasając blisko 4,6 tys. owiec oraz niemal 200 kóz. Na Jurze wypas prowadzony będzie przez 2 baców na obszarze 22 hektarów.
Fotorelacja – Redyk w Rychwałdzie na Żywiecczyźnie. fot. Tomasz Żak / UMWS
Promocja tradycji – 12 dofinansowanych zadań
W ramach drugiego konkursu, dedykowanego promocji programu „Owca Plus”, pulę środków zwiększono do 129 871 zł, co pozwoliło na wsparcie wszystkich 12 pozytywnie ocenionych ofert. Środki te umożliwią organizację warsztatów, gier terenowych i wydarzeń kulturalnych.
Beneficjenci dotacji promocyjnych:
Fotorelacja – Redyk w Rychwałdzie na Żywiecczyźnie. fot. Tomasz Żak / UMWS
Rytm życia wyznaczony przez naturę
Po symbolicznym rozpoczęciu sezonu, gospodarze oddają owce pod opiekę baców i juhasów, którzy wyruszają na hale. Zwierzęta pozostaną tam aż do jesiennego „mieszania owiec”, które tradycyjnie przypada w okolicach św. Michała (29 września). Przez ten czas pasterze zamieszkają w bacówkach, gdzie wytwarzane będą tradycyjne sery: oscypki, bundz oraz żętyca. Wypas kulturowy to nie tylko tradycja, ale kluczowa praktyka dla zachowania beskidzkiego krajobrazu i ochrony bioróżnorodności regionu.
źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów UMWŚ
